29 Kasım 2008 Cumartesi

YEMLEME APARATI


Son yılllarda yaygınlaşan sazan avı malzemelerinden sazan yemleme roketine para vermektense kendim bir kaç basit malzeme ile imal ettim.Büyük olanı sağlam bir pilastik bardaktan,küçüğü ise pilastik borunun bir tarafına büyük boy mantarın yarısının yapıştırılması ile yapılmıştır.Mantar düştüğü yerde bardağı döndürerek yemin dökülmesini sağlıyor.Madeni boya ile boyanınca 15-20 YTL ye satılan orjinallerinden güzel oldu.Aparatı 2. resimde görülen kamış ile kullanıyorum.Kamış Alba star,100-300 gr.atarlı.Gözden çıkardığım bir makina ve 50'lik 200m. misina takımı tamamladı.Yanlız atış esnasında istenilen mesafede durdurmak için misinanın kontrolünde ,zamanında küspeli olta ataken kullandığımız parmaklıklardan kullanılması faydalı oluyor.Bu şekilde atış hızınız ve şeklinize bağlı olarak 70-80 m.mesfede etkili yemleme yapmak mümkün olmaktadır.

KAMP AYDINLATILMASI

(DÜNDEN BUGÜNE NOSTALJİ)
sazan avcılığında umumiyetle gecede kalındığından kampın aydınlatılması gerekir.Malzemeleri karıştırken dünden bu güne aydınlatmada kullandığımız malzemeleri görüntüledim.Resimde de görüleceği gibi geçmiş yıllarda mum,gemici fenerive pompalı gaz yağı ile kullanılan lüks lambaları ile aydınlanıyorduk.Teknolojinin gelişmesi ile bunların yerini şarjlı flerosanlar,pilli ,ledli lambalar,ledli kafa lambaları ve el fenerleri aldı.Artık kamplarımızı aydınlatmak kolaylaştı.Kısa süre sonra sazancıların kamplarında portatif solar(Güneş)aydınlatma teknıklerinin kullanıldığınıda göreceğimiz günler yakındır.

20 Kasım 2008 Perşembe

SAZAN

Yaz sezonuna daha çok var.Sazan avını beklereken bu arada bazı araştırma sonuçlarını birlikte tartışıp yorumlamak ve tam bir beyin jimnastiği yapıp bilgilerimizi zenginleştirmek için sazan hakkında yapılan araştırmalardan derledim.Tüm sazancıların bu konuda yorumlarını bekliyorum.

SAZANIN DUYULARI

Bakalım avlamasını bu kadar sevdiğimiz SAZANI ne kadar tanıyoruz?Avcı olarak avımızın özelliklerini tanırsak ondan her zaman bir adım önde olacağımızı söyleyebiliriz.Öncelikle sazanın davranışları konusunda bir takım bilgileri bilmek yararlı olacaktır.Aşağıda öğrendiğim bilgiler doğrultusunda derlemeye çalıştığım bir takım özelliklerini yazdım ve kendim adına çok yararlı şeyler öğrendim.Bunları da tabi ki sizlerle paylaşacağım.

KOKU DUYUSU

Sazan burun deliğine benzeyen “Nares” diye adlandırılan ağzının hemen üzerinde her iki yanda yer alan deliklerden koku almaktadır. Su bu kanallardan içeriye alınır ve binlerce kıl benzeri duyargaların olduğu daha derine doğru çekilir.Bu duyargalar tatlı ya da tuzlu maddeler ve tatlar arasındaki farklılıkları ayırt eder.Bu sensorlar son derece duyarlıdırlar ve insanın koku alma duyusundan kat kat fazladır.Sazan bu şekilde aminoasitler gibi düşük seviye kimyasalları kesin bir doğrulukla tespit eder ki bu da su içerisinde var olan solucan,kurt,kabuklu yaratıklar vb gibi avları kolayca bulacağı anlamına gelir.Zaten bu yüzden su tabanında çamurun altındaki herhangi bir besinin yerini tespit edebilmektedir.Yaklaştıkça duyargaları daha hassas olur.
• Benim buradan çıkardığm sonuç hazırlayacağımız yemler çok fazla koku içermemeli,zira fazla koku bu kadar hassas bir koku duyusuna sahip balığı huzursuz edebilir.Az bir koku bile zaten sazanı uzun mesafelerden kendine çekecektir.

TAD ALMA DUYUSU
Sazan koku alma duyusunda olduğu gibi son derece yüksek bir tat alma duyusuna da sahiptir.Sazan besinini adeta bir elektrikli süpürge gibi ağzından içeri çekerek toplar ve bu sırada ağzına gelen maddelerin –yenebilir ya da yenemez – olup olmadıklarını da tespit eder.Sazanın bu duyargaları sadece ağzının içerisinde değildir.Bunlardan kanat,göğüs ve sırt yüzgeçlerinde,kafasının içinde ve hatta vücudu boyunca yer alan bölgelerde de vardır.Bu dış sensorlar onun besin kaynağını daha kesin bulmasında önemli role sahiptirler.
Emerek beslenirken ağzına aldığı çamuru ağzının en üst bölümünde yer alan başlıca tat organıyla tadar,ağzın alt bölümüne doğru iter ve yiyeceğin orada yakalanmasını sağlar.Bunu yiyecekle birlikte ağzına aldığı çamur,kum vb. parçaları ayırt etmek için yineler durur.Çok küçük tanecikler solungaçlarından dışarı atılır.Daha büyük olanlar en sonunda ağızdan dışarı tükürülür.Tabii tüm bunlar birkaç saniye içerisinde olan bir süreçtir.Sazanın ağzına aldığı şeylerin neredeyse %97sini bu sayede dışarı attığı sanılmaktadır.Sazan bu şekilde yiyeceklerini yıkayıp öyle yiyor dersek pek yanlış olmaz herhalde.Yemeye layık bulduğu yiyeceği –eğer sertse-en sonunda ezerek yutmak için “Pharyngeal” denen tampon benzeri dişlerinin olduğu ağzının arka bölümüne gönderir. Ve kolayca ezerek yutar.Bu dişler midye gibi sert kabuklu yiyecekleri de kolayca parçalar.
• Sazanın ağzındaki yemi bir içeri bir dışarı atması sonucunda ucu açıkta kalacak bir iğne ile neredeyse %100 bir kesinlikte yakalanacağı anlaşılıyor.O yüzden yemi,yani mısırı boili yöntemindeki gibi takmak çok avantajlı olacaktır.

GÖRÜŞ YETENEĞİ

Sazanın tam olarak ne kadar görebildiği belki de bilinemeyecektir fakat çok düşük ışık yoğunluğunun olduğu yerlerde dahi geniş bir renk spektrumuna sahip olduğu bilinmektedir.Gözleri konum itibarı ile sazana neredeyse 360 dereceye kadar bir görüş açısı kazandırmaktadır.Sadece kuyruk kısmını göremez.Suyun yüzeyinde iken gözleri ışık ve hareket değişimlerine karşı son derece duyarlıdır.Dolaşırken avcılar tarafından (genelde insanlar) fark edilmesin diye yavaş hareketlerde bulunur ve çevreye uyum sağlayarak kamufle olmaya çalışır.Bu yüzden sazana en iyisi arkadan yaklaşmaktır-tabii eğer mümkünse!
Araştırmalar sazanın başının üzerinde 97,6 dereceyi geçen dairesel bir görüş açısına sahip olduğunu göstermektedir.Bu pencerenin dışında,sazan su yüzeyinin ayna gibi yansıtıcı özelliği sayesinde su tabanından yansıyan görüntüleri de görebilir.Gözlerin bulunduğu pozisyon itibarı ile sazan bazen yemin nerede olduğunu karıştırabilir.Yani ağzının hemen altında olan bir yemi göremeyebilir.Bu da yaklaşık 20 derecelik son derece dar bir açıdır.Tabii bu o yemi bulamaz anlamına gelmez.Gözün tespit edemediği,biraz bulanık diyebileceğimiz yerde devreye bıyık şeklindeki duyargalarının dokunma hassasiyeti ve koku alma duyusu girer.O halde sazanın yemi en kesin olarak tespit edebildiği yer tam da ağzının hemen altında birkaç cm. uzaklıktaki bölgedir.Gözleri bu noktaya bulanık da olsa odaklanabilir.
• Demek ki kullanacağımız yemin renginden de önemli olan şeyin o yemin kokusunun sazan için aşırı olup onu tedirgin edip etmeyeceği hususunu düşünmemiz olduğu anlaşılıyor.
• Ayrıca kıyıda çok fazla dolaşarak bu kadar geniş bir görüş açısına sahip bir balığı ürkütme ihtimalini düşünmek gerekiyor.Kamışları da suyun üzerine gölge yapacak şekilde sıralamaktansa biraz daha geriden,uçları su kenarında kalacak şekilde sabitlemenin daha iyi olacağı ortaya çıkıyor.

İŞİTME DUYUSU

Sazanda görünürde kulak yoktur. Bunun yerine, başında yer alan her iki yüzgecin biraz üzerinde iç kısımda bu işlevi yerine getiren iç kulak diyebileceğimiz kulaklar vardır.Bunlar beynin arkasında olup suyun içindeki titreşimleri tespit edebilen ve içinde birçok kıl barındıran yapılardır.Titreşimler bu duyargalar sayesinde adeta bir amplifikatör gibi yükseltilerek sazanın 60 ila 6000Hz arasındaki sesleri duymasını sağlar.
• Bu yüzden bir sazancı sazanın gürültü ve titreşimlere karşı olan yüksek hassasiyetini asla aklından çıkarmamalı ve sessizliğe büyük önem vermelidir.

BİLGİLER ALINTIDIR

19 Kasım 2008 Çarşamba

SAZAN HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

Sazan avına yeni başlayanlar için bu konudaki değerli üstatlarca önceden yazılan makaleler ve gözlemlerimden elde edebildiklerimden derlenmiştir.Faydalı olacağını umarım.

-fizik kuralları gereği su ısındıkça oksijen azalır soğudukça artar.
sazan oksijeni sever ve su miktarındaki oksijen arttığında beslenme amaçlı dolaşır bu nedenle sıcak havalarda sazanı göl veya gölete karışan oksijen taşıyan dere ağızlarında oksijenin yoğun olduğu yerlerde aramalıyız.
-sazanın en iyi yem yeme su sicaklıgı 23/24 derecedir rahat yaşam aralıgı 16/25 arasıdır.Ustalar sazan avı arpa hasadından sonra başlar derken bunu kastetmektedir.Arpa hasadında başlıyan sazan avındaki verimli dönem bölgemizde kasım ayı ilk haftalarında sona erer.
-sazan mayıs temmuz arası su sıcaklıgı 18/22 derece arası oldumu yumurta atar.Yumurtlama(havyar )döneminde yeme bakmaz.
- sazan avında mutlaka ön yemleme yapmak gerekir.Yemlemeye av gününden önce başlanılıp sazanı avlağa alıştırmalı av sırasındada zamam zaman yemleme yaparak bölgede tutmalıyız.Yemlemede sapan,roket veya suda eriyen torbaları kullanabiliriz.Benim tercihim roket ile yemlemedir.Av başlangıcından önce oltalarımızı atacağımız bölge ve mesafeye roketle atılan yemler sazanın av bölgemizde toplanmasını sağlar.
-sazan yemi ısırmaz emerek yer bu yüzden yumuşak yem tercihidir.Benim yemde tercihim taze süt mısırın ayıklanıp haşlandıktan sonra az tuz,şeker ve vanilya katılarak konserve şeklinde hazırlanmış şeklidir.Sezon başında hazırlanan konserveler yıl boyu kulllanılabilir.Yemlemede ise kuru mısırın haşlanarak biraz yumuşatılmış haline elma sirkesi katarak kullanıyorum.Yem olarak konserve mısırda kullanılabilir fakat bu tür konserve mısır koçanından keserek ayrıldığından ve yumuşak olduğundan küçük balıklar tarafından didiklenme ve atışlarda iğneden düşme riski vardır.
-sazan suyun yavaş yavaş derinleştiği,suya yağışlar veya dereler vasıtasıyla bitki böcek kalıntılarının karışacağı dere ağızlarını sever.Avlağın birden derinleştiği kayalık,taşlık bölgeler sazan avı için uygun değildir.Bilhassa sezon başlarında göl ve göleti besleyen akarsuyunun göle karıştığı yerler ideal avlaklardır.
-sazanı göl veya göletin çukurlar oluşturduğu tabi yemlerin toplanma alanlarında aramalıyız.(Bakınız)avlağın tanınması konusundaki Dodurga barajında suyun çekilmesi ile meydana çıkan çukur bölgeler.
-kopararak değil yemi emerek dipten alan balıklardan olduğundan toprak ve milli,dibi yumuşak alanlar beslenme alanlarıdır.
-su içinde cisimler oldugundan büyük görünür . iğneye takılacak yem konusunda bu husus dikkate alınmalıdır.Yansımayı önlemek tabi görüntü vermek için sazan oltalarında kurşun ve fırdöndülerin kamufle edilmesi gerekir.
-Havaların soğumaya başlaması ile sazan suyun derin ve bataklık bölgelerine çekilir.Yem yeme oranı düşer, sazan yaza göre 1/4 nisbetinde az yem yer. Bu nedenle avlanma oranları düşer.Bağ bozumu sazanın da yemlenme ihtiyacının azaldığı zor av verdiği dönemin başlangıcıdır.

15 Kasım 2008 Cumartesi

SAZAN NE KADAR BÜYÜR





-- SAZAN NE KADAR BÜYÜR? - BESİN DEĞERİ NEDİR?

İngiltere'de yapılan bir araştırmaya göre sazanın büyüme oranı aşağıdaki gibidir;

1 yıl…………….10 – 15 cm.
2 yıl…………….20 – 25 cm.
3 yıl…………….30 – 40 cm.
5 yıl…………….40 – 50 cm. ( 2-3 kg.)

İngiltere'nin bulunduğu enlemler ve coğrafi şartları düşünüldüğünde bu topraklarda sazan 22 kg. civarı kadar ağırlığa ulaşabilir.Avustralya gibi güney enlemlerdeki bir yerde ise sıcaklığın daha yüksek olması,yiyecek çeşitliliği ve kış yaşanmaması sebebiyle 40 + kg.lara kadar ve daha kısa zaman diliminde ulaşmaktadır.

Bizim yaşadığımız coğrafyada ise sazan yıllık ortalama 900gr. Kadar bir ağırlığa ulaşır ve bu oranda büyümeye devam eder.Soğuk sulara sahip yerlerimizde bu oran daha azdır.

Yumurtadan yeni çıkmış sazancıklar birkaç gün boyunca beslenmelerini yumurtalarından çıktıkları yerdeki artıkları yiyerek beslenirler.Eğer kış mevsimine yakın doğdularsa yeteri kadar yağ depolayamayacakları için kısa zaman sonra ölürler.Bazı araştırmalar bu yavruların iyi hava koşulları altında yaşayabildiklerini göstermiştir.

Avrupa'da ortalama sazan ömrünün 20 yıl kadar olduğu sanılmaktadır.Koşullara göre sazan daha erken ölebileceği gibi kimsenin kendisini rahatsız etmediği ve yem açısından sıkıntı çekmediği yerlerde 40 +^kg.lara ulaşabilmektedir. Hatta özel akvaryumlarda sazanın 100 yıl yaşatıldığı bilinmektedir. 1805 yılında Cambridge Üniversitesi'nde yayınlanan bir makalede bir bahçe havuzunda 70 yaşında olduğu sonucun varılmış bir sazanın varlığından söz edilir.
Öte yandan 16.yy'da İsviçreli bir doğa bilimcisi 150 yaşına varmış bir sazanla ilgili bir tespitte bulunmuştur.

Ne var ki günümüz şartlarında yabani yaşamda sazan için 20'li yaşlar ortalama kabul edilmiştir.


SAZANIN BESİN DEĞERİ NEDİR?

Sazanlar bazılarının dediği üzere lezzet olarak tatsız bir balık değildir.Biraz kılçıklı olması,ve bazılarının dibi çok çamurlu yerlerde tutulması dolayısı ile batak kokması gibi sebeplerle ünü biraz zedelenmiştir. Bir de sazanın protein açısından değerini merak edenler için aşağıdaki bilgiler yararlı olacaktır;





Sazan ( Ortalama Boyut ).................................... Gökkuşağı Alabalık ( Yabani )

1 fileto ( 159 gr.).................................................................1 fileto ( 159 gr.)

202 kalori............................................................................189 kalori

3.3 gr. yağ...........................................................................5.5 gr. yağ

1.8 gr. doymuş yağ...............................................................1 gr. doymuş yağ

105 mg. kolesterol................................................................94 mg. kolesterol

28.4 gr. protein....................................................................32.5 gr. protein

529.5 mg. potasyum.............................................................765 mg. Potasyum

78 mg. sodyum ...................................................................49.5 mg sodyum (ALINTIDIR)

3 Kasım 2008 Pazartesi

Kamp hazırlığı


Sazan avcılığı genellikle bir iki günlük kamplar kurularak gecede devam eden avlar şeklinde yapılmaktadır. Hazırlıkları ve planlanmasının 1-2 gün önceden başlaması gerekir.Kamp yapmaya karar verdiğimiz de unutmamanız gerekenler nelerdir.Kampın olmazsa olmazı sizinle aynı zevkleri paylaşan ,olta avcılığına gönül vermiş bir kamp arkadaşıdır.
Sazan avına çıkılmadan önce götürülecek malzemeler mutlaka planlanmalı ve planlamada aşşağıdaki malzemelerin mutlak surette bulundurulması gerekmektedir.

- Sırt çantası (Gece gündüz sıcaklık farkları göz önünde bulundurularak mutlaka yedek giyecek ,şaapka bere,güneş gözlüğü)

-Gölgelik bir şemsiye ve portatif sandalyeler.
-Amaca uygun bıçak veya çok amaçlı çakı.
- Çadır ve malzemeleri
- Uyku tulumu
-Düdük ve saat
-kişi adedince mat(uyku tulumunun altına serilir ve yerden soğuk hava gelmesini engeller)
-sağlık çantası(Basit ilkyardım malzemelerini bulunduracak şekilde)
- Fener(Akülü şarj edilebilir aydınlatma cihazları ( el ve kafa fenerleri,yedek piller),çakmak,kibrit
-Piknik tüpü(çay-yemek gerekirse gece lüks lambası olarak kullanmak için)veya bu amaçla yapılmış ocaklar.
-Çaydanlık ,tava ve kullan -at türü tabak ve bardaklar,çatal kaşık.(Doğayı kirletmemesi için kağıt olanlar seçilmelidir.)
-Bilhassa karasal iklimde gece gündüz sıcaklık farkları göz önünde bulundurularak yeterli yakacak veya ısınma malzemesi.
-kamp süresine göre planlanmış yiyecek ve içecek.
-Temizlik malzemeleri(sabun-diş fırçası vb.)
-Av çantanız ve oltalarınız.
-Yapacağınız av ve avlanacağınız bölgeye uygun hazırlanmış yemler.